مفتوح است و مىتوانيم معظم احكام را از طريق علمى تحصيل كنيم و لذا نيازى به بحث از حجيت ظن مطلق نداريم « انفتاحيون حكمى » . نكته دوم : در رابطه با حجيت امارات ظنيه دو مبنا وجود دارد : 1 - گروهى مىگويند : امارات ظنيه برفرض انسداد باب علم حجيت دارند امّا در فرض انفتاح باب علم فقط وظيفهء ما رجوع به علم و تحصيل قطع است . 2 - ولى مشهور علماء شيعه و سنى مىگويند : امارات ظنيه مطلقا حجيت دارند چه در فرض انسداد و چه در فرض انفتاح خود اين‌ها دو گروهند : 1 - عده‌اى مىگويند : حجيت امارات از باب طريقيت و كاشفيت است به اين معنى كه در مؤداى خود اماره هيچ‌گونه مصلحتى بوجود نمىآيد بلكه تمام مصلحت از آن واقع است و امارات صرفا و بحتا طريق بسوى واقع هستند و عند المصادفة واقع را در حق ما منجز مىكنند چه اينكه عند المخالفة موجب عذر عبد عند المولى مىشوند و بيش از اين سمتى ندارند 2 - عدهء ديگر مىگويند : حجيت امارات از باب سببيت است يعنى قيام اماره بر حكمى از احكام موجب مىشود كه برطبق مؤداى اماره مصلحتى حادث شود به اندازهء مصلحت واقع يا بيش از آن و در صورت مخالفت اماره با واقع اين مصلحت حادثه جاى آن مصلحت فائته واقع را مىگيرد و نيازى به اعاده نيست البته سببيت خود سه چهره دارد 1 - سببيت اشعرى 2 - سببيت معتزلى 3 - مصلحت سلوكيهء شيخ انصارى و ما در اين قسمت بر اساس تمام اين مبانى بحث را دنبال خواهيم كرد با حفظ اين دو نكته در سه مرحله بحث مىكنيم : 1 - بنا بر مبناى انسداد باب علم . 2 - بنا بر مبناى انفتاح باب علم و حجيت امارات از باب طريقيت .